پيشرفته
 

موضوعات :


کلمات کليدي :


مطلب بعدي >   1509 تعداد بازديد
(0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
راه شماره  : ويژه نامه انقلاب - بخش اول -مباني افق ها و آرمان هاي انقلاب اسلامي

غرب دارد از خودش دفاع می کند

شما از نزديك شاهد بيداري اسلامي در سطح جهان اسلام بوديد، بارزترين مصاديق و نشانه‌هاي اين بيداري را در چه ديديد؟

به نظر من اين سؤال خيلي كلي است. بهتر است از اينجا شروع كنيم، از وقتي كه حضرت امام (ره) به تعبيري قطع‌نامه را قبول كردند، در قبول اين قطع‌نامه چند حرف كليدي زدند كه آدم را ياد جنگ احزاب و خندق دور مدينه مي‌اندازد، يعني دقيقاً امام اين واقعة تاريخي را دوباره زنده كرد. تقريباً، در موضع ضعف بوديم كه قطع‌نامه را قبول كرديم و در اين وضعيت امام قشنگ‌ترين مانيفست انقلاب اسلامي را ارائه كرد مبني بر اينكه ايران اسلامي، مأمن آزادي‌خواهان و مأمن مجاهدان خواهد بود. من به شما قول مي‌دهم كه سنگرهاي كليدي جهان اسلام را فتح خواهيد كرد. اين صحبتها از موضع كسي نيست كه مي‌خواهد قطع‌نامه را قبول كند بلكه از موضع كسي است كه با قدرت چيزي را به ديگري تحميل مي‌كند! اصلاً از موضع ضعف نيست، اصلاً چيزي به عنوان ضعف در اين جملات نمي‌بينيد. درست است كه ما در ظاهر قطع‌نامه را قبول مي‌كنيم ولي مثل اين است كه امام همة دنيا را به چالش فرا مي‌خواند. از وقتي امام تصميم گرفت از كويت به پاريس برود، به قول يك نويسندة فرانسوي، شروع تهاجم بنيادگرايي اسلامي بود؛ يعني شروع يك انقلاب اسلامي كه بعد اين انقلاب اسلامي باعث فروپاشي يك نظام، مثل نظام شرق شد. شكست روسها در افغانستان يكي از نشانه‌هاي فروپاشي بود، حركت افغانستان از انقلاب اسلامي ايران الگوبرداري شده بود. ما مي‌بينيم، به قول آن نويسندة فرانسوي امام با آمدن به پاريس، تهاجمش عليه فرهنگ غرب و نظام طاغوتي شروع شد و پس از آن نيز ما شاهد بيداريهاي جنبشهاي آزادي‌بخش بوديم.
بابي‌ ساندز يك انقلابي ايرلندي بود كه براي انگليسيها كار مي‌كرد اما بعدها با اعتصاب غذايي در زندان معروف شد. كسي كه روزهاي آخر
بابي ساندز را در زندان ديده بود از شيفتگي بابي ساندز به رهبري مي‌گفت و اينكه از امام و انقلاب اسلامي مي‌پرسيد. تازه اين در سالهاي اوليه انقلاب اسلامي بود يعني هنوز آن طور كه بايد انقلاب غرب را به چالش نكشانده بود. ما دو نهضت بيداري داريم، يك نهضت بيداري در كشورهاي اسلامي و يك نهضت بيداري در كشورهاي غير اسلامي. مثلاً در كشورهاي شرق آسيا، مثل چين و ويتنام يا مثلاً آن سرهنگ جي آپ ويتنامي كه فاتح نبرد دي‌ام‌بي‌فو بود در مورد امام و نگاه ضد امپرياليستي و ضد استعماري ايشان صحبت مي‌كند، در مورد انقلاب اسلامي و شخص امام ديدگاههايي داشت. اين تفكر امام، اين تفكر بيداري اسلامي از يك سو بيداري جنبشهاي آزادي‌بخش از سوي ديگر بيداري جنبشهاي غير اسلامي است. ما مي‌بينيم كه اين حركت روي آنها و متفكران غير مسلمان هم تأثير گذاشته است. مصاديق آن را در فلسطين، افغانستان و در جنگهاي بوسني مي‌بينيم. ما وقتي به بوسني رفتيم با يك‌سري تركهاي تركيه مقيم آلمان مواجه شديم كه به بوسني آمده بودند. براي اينكه مردم به آنها روي خوش نشان بدهند عكس امام را پخش كرده بودند!
در يك بندري به اسم بندر ايپيليت چند تا تركيه‌اي مقيم آلمان را ديديم و با آنها سلام و عليك كرديم وقتي خواستيم چند تا عكس به آنها بدهيم ديديم كه عكسهاي ما معمولي است در حالي كه آنها عكسهايي چاپ كرده‌ بودند كه خيلي باكيفيت بود. مصاديق بيداري كاملاً در بوسني پيدا بود. عارف ديويچ، يك فرمانده مسلمان بود كه بعدها در موستار به شهادت رسيد. وي مي‌گفت اگر بت‌پرستي در اسلام منع نمي‌شد، اگر مجسمه بت نبود، من مجسمه حضرت امام را درست مي‌كردم و در خانه هر روز به آن سجده مي‌كردم!
در تاجيكستان نيز اقبال زيادي نشان مي‌دادند و از ديدگاههاي انقلاب اسلامي استقبال مي‌كردند و آن نهضت اسلامي كه در تاجيكستان پاي گرفت دقيقاً از انقلاب اسلامي الگوبرداري شده بود. راهبرانشان دقيقاً از انقلاب اسلامي الگوبرداري كرده بودند، شهيد مزاري در افغانستان، سيد عبدالله نوري، رهبر نهضت اسلامي تاجيكستان، در افغانستان نيز غير رشيعياني چون احمدشاه مسعود، حكمت‌يار، رباني و ديگران همگي حركت خود را از مصاديق حركت انقلاب اسلامي مي‌دانستند.

انقلاب اسلامي آغاز موج بيداري اسلامي در جهان اسلام و به طور كلي در جامعة بشريت شد. چه انگيزه‌اي به خصوص بعد از جنگ، هنرمندان بسيجي ما را وا مي‌دارد تا پا را فراتر از مرزهاي جغرافيايي و ملي بگذارند و در سطح جهان اسلام و حتي خارج از جهان اسلام، در سطح جهان مستضعفان اثر هنري خلق كنند؟ يعني آن انرژي كه يك هنرمند را وا مي‌دارد كه از مرزهاي ملي پا فراتر بگذارد و اثر هنري خلق كند چيست؟

به ياد دارم حدود يك ماه قبل از قبول قطع‌نامه، با شهيد آويني دربارة اتفاقاتي كه در حال وقوع بود صحبت مي‌كرديم. همان موقع احساس بر اين بود كه در ارتباط با جنگ افغانستان در روايت فتح برنامه‌اي تهيه شود و درباره اين واقعه كار كنيم چون اين واقعه امتداد مقاومت در جبهه‌هاي خودمان بود يعني ادامة اين مقاومت را بايد در افغانستان، در فلسطين، در لبنان و جاهاي ديگر پيگيري مي‌كرديم.
سال 67 كه من به افغانستان رفته بودم، هيچ خبرنگار يا گروه فيلم‌سازي از ايران به افغانستان نرفته بود، اولين گروهي كه در همان سال براي فيلم‌سازي به افغانستان رفتند از طرف حوزه هنري و روايت فتح بود. من و آقاي جعفر خوش‌خو هر دو در روايت فتح بوديم اما مي‌خواستيم كاري مشترك بين حوزه هنري و روايت فتح انجام دهيم.
آن موقع آقاي نوري‌زاد مسئول واحد تلويزيوني حوزه هنري بود. يك سال قبل از اين موضوع، با آقاي نوري‌زاد در كردستان عراق در ارتباط با كار در افغانستان صحبت كرده بوديم. ايشان نظرش اين بود كه خود او هم بيايد، يعني با هم به افغانستان برويم كه البته آن موقع نشد و او نتوانست بيايد. من و آقاي جعفر خوش‌خو يك هفته بعد از قبول قطع‌نامه، به افغانستان رفتيم، يعني هنگام عمليات مرصاد. ما وقتي به عنوان اولين گروه فيلم‌سازي از ايران وارد افغانستان شديم چند ماه آنجا ما را اسير كردند و فيلمها و دوربينهايمان را گرفتند. آن سفر ماحصلي نداشت جز چند دستنوشته كه بعداً تحت عناوين «برچه‌هاي سرخ،كوچ‌هاي سبز» در سال 72 در دفتر ادبيات مقاومت به چاپ رسيد. اين پتانسيل بالفعلي كه در بچه‌ها بود با كار در افغانستان شروع شد. بالاخره طي چند سفر با همكاري شهيد آويني و آقاي نوري‌زاد توانستيم در افغانستان كارهايي انجام بدهيم كه نتيجه آن ساخت چند سريال از جمله «لعل بدخشان» شد.
انگيزه‌ ما براي كار در خارج از مرزهاي ايران، ديدگاه حضرت امام در ارتباط با انقلاب اسلامي بود. بعد از جنگ خيالمان از مرزهاي جغرافيايي راحت شد و با فراغ بال بيشتري مي‌توانستيم شاهد رشد بيداري اسلامي در كشورهاي ديگر باشيم. يعني آن موقع مجبور بوديم تحت گروههايي مثل روايت فتح، حوزه و... فعاليت كنيم. كه شايد هشتاد نود درصد ذهنشان در جنگ بود و لازم هم بود در جنگ باشد. اما پس از پايان درگيري با تجربه‌اي كه از قبل داشتيم مي‌توانستيم در وراي مرزهاي ايران كار كنيم.
در تاجيكستان هم كار كرديم و ما اولين گروه ايراني بوديم كه وارد تاجيكستان مي‌شديم. جنگهاي داخلي تازه شروع شده بود. ما از صحنه‌هاي جنگ فيلم و عكس گرفتيم اما ديگر اين فعاليتها ادامه پيدا نكرد. ما تنها گروهي بوديم كه از درگيريهاي تاجيكستان فيلم تهيه كرد كه الان هم به عنوان اسناد اين فيلمها حفظ شده است. ما يك چيز عظيم و ارزشمندي داريم؛ مثل تفكر حضرت امام (ره). اين تفكر فناناپذير است، تمام‌نشدني است. به خاطر اينكه آبشخور اين تفكر اسلام و تشيع است و اسلام هم فناناپذير است. انتها ندارد، چون دين خداست. هر كه آبشخورش اين تفكر باشد و از آنجا تغذيه بشود او هم فناناپذير مي‌شود.
بر اساس همين ديدگاه و تفكر بود كه راهي افغانستان، تاجيكستان، لبنان و فلسطين مي‌شديم. روايت فتح در پاكستان فيلم «نسيم حيات» را ساخت. در لبنان هم با شهيد آويني همكاري كرديم و «انقلاب سنگ» را ساختيم.

شما به عنوان هنرمند نسل اول انقلاب و جنگ، آن نگاه جهاني و آن نگاه جهاني وطني‌تان را از امام و اسلام ناب گرفتيد. به عبارت ديگر، شما در فضايي تنفس مي‌كرديد كه اين نگاه جهاني به شما منتقل مي‌شد، هنرمندان نسل دوم و سوم انقلاب چگونه بايد به اين نگاه دست پيدا كنند؟

يك زماني امام بود و ما از ايشان نيرو مي‌گرفتيم. الان هم با زمان امام هيچ فرقي نكرده، امام رفته، اما مقام معظم رهبري، آقا هست. ما الان از آقا نيرو مي‌گيريم، هيچ فرقي نمي‌كند بين من كه از امام نيرو مي‌گرفتم و شمايي كه زمان حيات امام هنوز به سني نرسيده بوديد كه وارد كار هنري بشويد. الان آبشخور ما ولايت فقيه است. امام مرز را تعيين كرد و فرمود «مراقب ولايت فقيه باشيد تا كشورتان آسيب نبيند.» يك دانش‌آموز از معلمي درس گرفت بعد خودش معلم شد چهار تا دانش‌آموز ديگر زير دست آن معلم دارند درس مي‌گيرند. نيروها و بسيجيها از بزرگان جنگ الهام مي‌گرفتند، ما به دهان حاج همت نگاه مي‌كرديم و در عشق او غرق مي‌شديم. به خاطر اينكه حاج همت خودش در خدا غرق شده بود. آيت الله سيد محمدباقر صدر يك جمله قشنگي دارد مي‌گويد «در امام ذوب بشويد همان طوري كه امام در اسلام ذوب شده.»
من تفاوت زيادي ميان اين دوره‌ها نمي‌بينم. فقط آن موقع جنگ بود. اين جنگ بازي مرگ و زندگي بود. ميدان آزمايش بزرگي بود كه هر كسي مي‌خواست مردانگي‌اش را ثابت كند، وارد اين بحران مي‌شد. اگر كسي مي‌خواست عشقش را به امام، به اسلام و به انقلاب اسلامي ثابت كند بسيجي مي‌شد و به جنگ مي‌رفت اما الان هم جنگ است. جنگ در جبهه خيلي راحت‌تر و ساده‌تر از جنگ الان بود. جنگ الان خيلي سخت است و پيچيدگي‌اش زياد است. مقاومت در اين جنگ شجاعت زيادي مي‌خواهد. تلفات اين جنگ خيلي سنگين‌تر از آن جنگ است. تلفات آن جنگ به بهشت مي‌رفتند و تلفات اين جنگ به جهنم!

آيت الله خامنه‌اي مي‌فرمايند «هر ارزشي كه در قالب هنر نگنجد ماندني نيست.» به نظر شما، ارزشهاي انقلاب اسلامي كه ماهيت جهان‌شمول هم دارد و در جريان دفاع مقدس نيز احيا شد، تا چه حد توسط هنرمندان بعد از جنگ، در قالب هنر گنجانده شد؟ يعني هنرمندان نسل دوم و سوم براي ارائه اين ارزشها به مردم ايران و جهان چه كردند؟

متأسفانه اكثريت جامعه هنري ما نتوانسته پابه‌پاي انديشه‌هاي انقلاب اسلامي پيش برود. در ميان ساير هنرها، شايد تنها شعر توانست خودش را با انقلاب اسلامي هم‌گام كند اما متأسفانه بقيه عقب ماندند و بعضي از هنرها به خصوص هنر سينما، بر عكس هم شد. يك جاهايي به نظر مي‌رسد كه هنرمند مي‌خواهد از دين و انقلاب انتقام بگيرد! بله، ما مي‌توانيم اين ارزشهاي اسلامي را در قالب هنر به دنيا معرفي كنيم؛ در قالب شعر، قصه، فيلم، رمان. ما مي‌توانيم ارزشها را معرفي كنيم. اما به شرطي كه اول اين ارزشها را براي خود تقويت كنيم و بعد تصميم بگيريم كه تا چه حد مي‌توانيم آنها را در جهان منعكس كنيم.
عموماً سينمايي كه طي اين بيست سال انعكاس پيدا كرده سينمايي منفعل بوده تا يك سينماي داراي ارزشهاي انقلابي! يك سينماي سانتي مانتاليست و سوسولي معرفي كرديم! شما وقتي فيلمهاي جشنواره فجر امسال و سال گذشته را مي‌بينيد به اين نتيجه مي‌رسيد كه انقلاب اسلامي به كجا رسيده و سينماي ما كجا قرار دارد! حالا شعر قصه‌اش فرق مي‌كند، ادبيات مقاومت و ادبيات جنگ قصه‌اش فرق مي‌كند. مراكزي مثل دفتر ادبيات مقاومت و حاج مرتضي سرهنگي، در اين زمينه كولاك به پا كردند. شما وقتي مي‌توانستيد معني حرف من را درك كنيد كه در كنفرانس بوسني حضور داشتيد.
وقتي در اين كنفرانس، آقاي سرهنگي در مقابل كساني قرار مي‌گرفت كه از فرانسه، كانادا و جاهاي ديگر آمده بودند، تازه آدم به بزرگي اين مرد پي مي‌برد. ايشان كاري كرد كه باعث تحقير و تعجب آنها شده بود.
در ايران، ارزش كار مرتضي را نمي فهمند فقط وقتي پي به ارزش اين كار مي‌برند كه آن را در خارج از ايران ببينند. وقتي به ارزش اين كار پي مي‌برند كه آن را با كتابهايي كه بعد از جنگ جهاني دوم در فرانسه چاپ شده مقايسه كنند. كاري كه مرتضي سرهنگي و دفتر ادبيات مقاومت انجام داده، با كاري كه بقيه در زمينه ادبيات مقاومت تا حالا انجام داده‌اند اصلاً قابل مقايسه نيست و از نظر كيفي در سطح خيلي بالايي قرار دارد.
اين كار وقتي خودش را به خوبي نشان مي‌دهد كه در تقابل با ديگران قرار بگيرد... پهلواني رضا‌زاده وقتي بارز مي‌شود كه پهلوانهاي ديگر را كنار بزند.
وقتي آدمهايي مثل مرتضي سرهنگي از گوشه و كنار دنيا يك جا جمع مي‌شوند آن موقع مي‌بينيد كه آقاي مرتضي سرهنگي چه كار كرده و چقدر كار كرده؟ در جاي ديگر در مورد مجله «كمان» هم بي‌انصافي كردند و آن قدر اشتباه استراتژيك انجام دادند تا اينكه بالاخره تعطيل شد؛ در حالي كه يك رقم پايين مثل يك ميليون تومان در ماه مي‌توانست اين مجله را سر پا نگه دارد. واقعاً اين مبلغ در مقايسه با هزينه‌هايي كه صرف سمينارهاي بي‌حاصل مي‌شود خنده‌دار است.

شما بارها شخصاً از نماي بيروني انقلاب اسلامي، يعني وراي مرزهاي ملي، نظام اسلامي ايران را مشاهده كرديد، به نظر شما اين نماي بيروني انقلاب چه شكلي است؟

دو نگاه مطرح است. يكي نگاه دوستان انقلاب و يكي نگاه دشمنان آن. هر دو در يك زمينه اشتراك دارند و آن اين است كه در مقابل قدرت اين انقلاب، هر دو سر تعظيم فرود مي‌آورند. هر دو اذعان مي‌كنند كه اين حركت قدرتمندي است، يعني دشمنان انقلاب هم به اين معترف‌اند كه انقلاب اسلامي حركتي كاملاً مردمي، بدون كوچك‌ترين كمكي از طرف يكي از قدرتهاي شرق و غرب بوده است. هر دو بر اين امر واقف‌اند كه ارزش بسيجيها را در خارج از ايران مي‌توان درك كرد. مثلاً وقتي ما به سارايوو رفته بوديم با يك زنداني صرب به اسم «هيراگ» مصاحبه كرديم. او سر 85 نفر را با دست خودش بريده بود! يك جوان 24 ساله. از اين 85 نفر، 45 نفر زن بودند كه به همه آنها تجاوز كرده بود. شما وقتي آنجا مي‌روي، ارزش بسيجيها را مي‌فهمي. در بستان عراقيها به زن و دختران تجاوز كردند و گور دسته جمعي درست كردند.
در تاجيكستان، افغانستان، بوسني، كشمير هم از اين نمونه‌ها زياد هست. حتي اگر فرض كنيم بسيجيها براي انقلاب و اسلام هيچ كاري نكرده باشند همين كه جلوي اين عده ايستادند كار بزرگي كردند و در حقيقت از «ژن ايراني» محافظت كردند. اگر مقاومت و مبارزات بسيجيان نبود و پاي عراقيها به شهرهاي بزرگ‌تري مثل تهران مي‌رسيد، همان بلايي را سر زنان و دختران مي‌آوردند كه در بستان آوردند.
اگر در بوسني هم نيروي بسيجي بود اجازه نمي‌داد يك صرب آن همه بلا سر زنان مسلمانان بياورند.
خيلي جالب بود، در جنگ بوسني مي‌گفتند، بسيجيها و سپاهيها آمدند. در يك روزنامه كروات تيتر درشتي زده بودند كه «سپاه محمد» آمد! آنها را با سربازان و تفنگداران آمريكايي و سربازان ارتش سرخ مقايسه كرده بودند كه مثلاً هيكل اين سرباز آمريكايي يا روس يك متر و فلان قدر، تجهيزات روسي و آمريكايي اين قدر يا مثلاً در شبانه‌روز اين قدر راه مي‌روند... بعد گفته بود اما اين بسيجي بدون پوتين و كلاه‌خود نظامي با يك كتاني و لباس ساده و يك اسلحه توانسته ارتش بزرگي مثل ارتش عراق را در هم بشكند. همين روزنامه در ادامه نوشته بود كه همين بسيجيها طي 24 ساعت توانستند طومار گارد رياست‌جمهوري عراق را با آن همه تجهيزات و آموزش در هم بپيچند و فاتحه گارد خوانده شد! اين روزنامه يك طوري به اروپا هشدار مي‌داد كه اگر جنگ بوسني، تمام نشود و اينها بيايند، هيچ چيز جلودارشان نيست! اينها فهميدند بسيجي چيست و چطور مي‌جنگد. بعد از جنگ بوسني و قتل‌عامهاي چچن، بعد از وقايع قره‌باغ، بعد از آن وقايعي كه در كشمير و لبنان و جاهاي ديگر پيش آمد و بلاهايي كه سر مسلمانها آوردند و ارتش كفار ريختند در شهرهاي مسلمان‌نشين و قتل‌عام كردند و كشتند و بردند. تازه آن چند نفر مخالف جمهوري اسلامي ايران كه در اروپا بودند، فهميدند كه بسيجيها چه كرده‌اند.
وقتي آن طرف مرز مي‌رويد واقعاً عظمت امام را مي‌بينيد. در جاهاي مختلف دنيا آدمهاي گردن‌كلفت از امام حرف مي‌زنند و آنجا تازه فهميدم كه چه نعمتي را از دست داده‌ايم! انقلاب چه كرده؟ ما خودمان در واقعه بوديم، نمي‌دانستيم شاه كيست و اين مردم چه كسي را از صحنه خارج كرده‌اند.
امام با دست خالي و بدون درگيريهاي نظامي چندين و چند ساله و سالها مبارزات چريكي، توانست انقلاب را به ثمر برساند. بعد از مقايسه امام با رهبران بزرگ دنياست كه مي‌توان به عظمت ايشان پي برد.

اواخر دهه شصت تا اويل هفتاد، مسئله انتفاضه اول و جنگ بوسني، الهام‌بخش خيلي از هنرمندان ايراني براي خلق آثار هنري و پرداختن به ابعاد جهاني انقلاب اسلامي و موج بيداري اسلامي در دنيا بود. ما طي پنج شش سال اخير شاهد تحولات پرشتابي در دنياي اسلام بوده‌ايم؛ از پيروزي حزب‌الله لبنان در خرداد سال 79 تا شكل‌گيري انتفاضه، از مسئله انفجارهاي 20 شهريور، تا حمله آمريكا به افغانستان و اشغال عراق، اسلام‌ستيزي در اروپا، منع حجاب و تحولات اين چنيني در دنياي اسلام؛ چرا اين تحولات آن طور كه بايد و شايد هنرمندان ما را به حركت وا نمي‌دارد؟

هنرمندان اين مملكت از وقايعي كه اتفاق مي‌افتد دور هستند، مثلاً چند تا نقاش داريم؟ فكر مي‌كنيد چند نفر داريم كه كارشان گرافيك و پوستر باشد؟ شايد 500 نفر! چند نفر از اينها درباره واقعه‌اي مثل بوسني كار كردند؟! پنج نفر! سيد حميد شريفي فقط 20 پوستر زد، آن هم به خاطر اينكه دغدغه‌اش بود. هنرمند وقتي نسبت به مسئله‌اي مثل حجاب در اروپا دغدغه‌‌اي نداشته باشد اصلاً وارد عمل نمي‌شود. هنرمنداني هم كه وارد اين حيطه‌ها شدند از سوي نظام مورد حمايت قرار نگرفتند. يعني اصلاً نظام از اين جريانات هنرمندان مسلمان و بچه بسيجيها كه در بوسني كارهايي كردند، حمايت نكرد! مثلاً در زمينه انقلاب سنگ، انتفاضه اول و دوم هم مي‌بينيم همان هنرمنداني كه آن موقع بوسني را كار كردند، فقط همانها هستند و افراد جديدي وارد اين عرصه نشده‌اند. چرا؟!
چون اصلاً نظام از اين قصه حمايت نكرده. و هر چه بوده حركتهاي خودجوش كاملاً فردي بود؛ نه حركتهاي جمعي. در جنگ هم همين اتفاق افتاد و باز بخشي از هنرمندان در اين عرصه حضور پيدا كردند.

آيا نظام رسمي كشور از كارهاي پراكنده‌اي كه در مورد بوسني و انتفاضه اول شروع شده بود به شكل مالي حمايت مي‌كرد يا اينكه اين حركات خودجوش بود؟

اين هنرمندان هم بايد ارتزاق كنند، براي كشيدن يك تابلو، يا خلق اثر هنري هنرمند بايد وقت بگذارد. اين طور نيست كه يك هنرمند ده تابلو بكشد و هر كدام را ده ميليون بفروشد و حالا بخواهد 20 تابلو براي دلش بكشد! اين هنرمندي كه دغدغه‌اش بوسني و انقلاب سنگ بود همين كار را كرد. مثلاً كساني در زمينه پوسترهاي مقاومت كار كردند كه از كمترين بضاعت و امكانات برخوردار بودند.
متأسفانه هنرمندان ما در ارزش‌گذاري به كار، در تنگناهاي شديد اقتصادي قرار دارند. همين سيد حميد شريفي، كاظم چليپا، حسن ياقوتي، وزيريان و دكتر گودرزي در مضيقه روزمره‌شان ماندند به خاطر اينكه اگر بخواهند آن طوري كار كنند. پس بايد كار را اثر براي انديشه و دلشان انجام بدهند اما از آن طرف هم بايد ارتزاق كنند. اينجاست كه بايد ارشاد از اينها حمايت كند، يعني بايد اين مسائل جزء دغدغه وزارت ارشاد جمهوري اسلامي ايران باشد كه تا به حال نبوده! يعني جريان كلي وزارت ارشاد در اين 20 سال، منفعل بوده، حتي در زمان جنگ هم منفعل بوده.

اگر مشكل مالي و مسئله بودجه كارهاي هنري ابعاد جهاني انقلاب اسلامي و بيداري اسلامي، حل شود فكر مي‌كنيد هنرمندان ما به اين سمت حركت كنند؟

من نمي‌گويم به هر هنرمند يك خانه بدهند. من پنج سال تمام قبل از اينكه آقاي خاتمي دستور بدهد كه عكسهاي رضا برجي خريداري شود كه در عرض يك هفته همه خريداري شد، چهار سال تمام در اين مملكت بي‌كار بودم. بالاخره بايد اتفاقي بيفتد، همه اين بچه‌ها شاهدند. من در بدترين شرايط مالي و جسمي به سر مي‌بردم. حدود بيست ميليون براي دارو بدهي داشتم؛ اين غير از آن مبالغي بود كه اين طرف و آن طرف مي‌دادم. بعد عكسها را هم به شهرداري فروختيم. الان اتفاق افتاد. اما انگار رضا برجي يك كار خلاف شرع انجام داده كه مثلاً عكسهايش را به شهرداري فروخته! الان يك خانه دارم. قبلاً دغدغه همين خانه را هم داشتم. با پول اين عكسها من توانستم اين خانه را تهيه كنم. حالا ديگر مدتي از اجاره و قرض فارغ شدم. اما اگر مي‌دانستم بعد از فروختن عكسهايم به شهرداري، چه اتفاقاتي مي‌افتد به سيدالشهدا يك قدم جلو نمي‌‌توانستم . من اگر اين كار را كردم اين عكسها را جايي در اروپا از من يك ميليون دلار مي‌خريدند، اما بعد هم مي‌گفتند اين را بفروش و بيا اينجا و پنج سال براي ما كار كن و... اما من اين را نمي‌خواستم.
منظور اين است كه تا هنرمند دغدغه نان شبش را دارد، نمي‌شود از او خواست كه يك اثري خلق كند. وقتي هنرمند اين مملكت دو ماه يك بار هم نمي‌تواند براي بچه‌اش گوشت بخرد توقع چه شاهكاري را از اين هنرمند مي‌توان داشت؟ با چك‍ّه روحيه‌اي هنرمند مي‌تواند يك تابلو بكشد، وقتي كه بچه‌اش دو ماه است گوشت نخورده، اجاره خانه‌اش فلان قدر شده، سقف خانه‌اش چك‍ّه مي‌كند و هزار بدبختي دارد؟! نمي‌شود. بايد حداقل زندگي براي هنرمند فراهم شود تا بتواند مدتي با فراغ خاطر به اطرافش نگاه كند و ببيند چه خبر است. متأسفانه در حال حاضر هنرمند را در ايران درگير كرده‌اند. كساني كه پوسترهاي عاشورا را كار مي‌كنند همانهايي هستند كه پوسترهاي مقاومت هم كار كردند.

كسي به اين گروه اضافه نشده. علت چيست يعني ما در عرصة فرهنگي، توليد مثل نداشتيم يا اينكه آن نگاه متعهدانه هنرمندان نسل اول انقلاب به نسلهاي بعدي هنرمندان منتقل نشده است؟

در زمان جنگ اكيپ روايت فتح از رئيس، راننده، آبدارچي، فيلمبردار، دستيار، عكاس و... همه به يك ميزان حقوق مي‌گرفتند. من نمي‌گويم اين عدالت است يا ني

دسته بندي هاي برگزيده
ويژه نامه