پيشرفته
 

موضوعات :


کلمات کليدي :


علي داوودي

ديگر مطالب اين نويسنده :

  • به خاطر چند بچه‌ای كه دنبال اتوبوس ما می‌دوند!

  • صدای سربازان فیل‌به‌دوش

  • ترياك و کلاشينکف در خانه مولوي و ناصر خسرو

  • پیش فرمان تو خود رنجبران بسته کمر

  • مطلب بعدي >   2342 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 13 : جدال جمهوری با زنگيان كافوري

    عموسام به ما احتياج دارد!
    نگاهی موردی به استفاده از هنر گرافیک در سیاست‌ورزی داخلی آمریکا

    اشاره: درباره اينكه عموسام كيست و از کجا آمده، نقل‌قول‌ها و روايات مختلفي وجود دارد. به‌اعتقاد بسياري اين شخص تاجري بوده ساموئل نام كه با ارتش امريكا ارتباط داشته. ديگران هم عقيده دارند اين فرد از اساس ساخته قلم يك طراح است و وجود خارجي نداشته و... در هر صورت مهم اين است كه عموسام الان وجود دارد...

     

    عمو سام

    مردي جنتلمن، مدل تیپیکال قرن نوزده با كلاه و پاپيون و كت. با وقار و كلاس يك مدير و بهتر بگويم با هيئت يك ارباب روبروي ما ايستاده است. با سن و سال يك پيرمرد كه حالت رياست و پدر بودن او را تشديد مي‌كند.
    رنگ‌هاي برجسته لباس اين شخص آبي و قرمز است آبي در كت و قرمز در پاپيون. از چهره‌اش نژاد خاصی را نمي‌توان برآورد كرد شايد ريش بزي و موهاي سفيد او علاوه بر پيري به مغولي بودن او اشاره كند يعني اجداد سرخپوستان اما از طرفي در چشمان مكارش مي‌توان نشانه هايي از يك نژاد اروپايي را رديابي كرد. به قول مجري‌هاي تلوزيوني در معرفي يك شخص؛ اين شخص كسي نيست جز چهره ملي و بين المللي امريكا، همان عموسام معروف!
    درباره اينكه عمو سام كيست و از کجا آمده، نقل‌قول‌ها و روايات مختلفي وجود دارد. بعضي موثق و برخي ناموثق. به اعتقاد بسياري اين شخص تاجري بوده ساموئل نام كه با ارتش امريكا ارتباط داشته. ديگران هم عقيده دارند اين فرد از اساس ساخته قلم يك طراح است و وجود خارجي نداشته و... از اين دست گزارش‌ها. در هر صورت مهم اين است كه عموسام الان وجود دارد. در حد همين تصوير و حداقل با همين سند! كنگره امريكا هم او را به عنوان شخصيت ملي پذيرفته و ثبت كرده است.
    شايد دركشور ما شخصيت ملي جاي سوال باشد كه چه؟ شخصيت ملي يعني این که شخصي به‌عنوان نماينده يك قوم ويژگي‌هاي فرهنگي، اعتقادي، سياسي و نژادي و... آنها را داشته باشد. همه‌كاره بودن و وسعت و انعطاف شخصيت وي باعث مي‌شود ما شخص را عوض از كشور بگيريم يعني وقتي بگوييم عمو سام يعني آمريكا! به عبارتي عمو سام يك نماد است. نماد تنها يك كاركرد و كاربرد ندارد و يك وجه را شامل نمي‌شود. نماد ملي يك نشان است كه شامل مجموعه‌اي از بسياري نشانه‌هاست. پس درعمو سام نيز بايد بسياري از نشانه‌ها و روايات ها را جستجو كرد. از موضوعات بسيار جدي و زمينه هاي گوناگون فرهنگي و انساني تا مسائل طنز و سبك و حتي غير انساني در يك كلام؛ يعني خوب، بد، زشت!
    عمو سام برآيندي از چندين و چند قهرمان است. سوپراستارهايي كه هر يك در رشته‌هاي مختلف حضور دارند. از حوزه دين تا ورزش و اقتصاد. مي‌توان چنين در نظر آورد كه عموسام فرماندهي و رياست لشگري از سوپرمن ها و ابرمردها را برعهده دارد و آنها را هدايت مي كند. “من به تو احتياج دارم.”
    آمريكا يا همان ايالات متحده به واسطه اينكه خود مجموعه‌اي از ملت‌ها و شخصيت‌هاست كه در عين تفاوت و تضاد در كنار هم در يك سيستم مشترك فعاليت مي‌‌كنند كشوري چندمليتي و قوميتي است. كشوري كه در حد يك جهان متنوع است يعني “هفتاد و دو ملت” عصر جديد است كه از نقطه نظر قومي و نژادي و قاره‌اي و ديني قابل بررسي است. اين وجه نمادين كشور كشورها(امريكا) تشابه زيادي با شخصيت چندين و چندگانه عموسام دارد و همين اشتراك باعث شده كه شخصيت به مثابه يك كشور و يك سيستم معرفي شود.
    ويژگي  شخصيتي آمريكا به عنوان يك فرد انحصارطلبي است. يعني آمريكا در قالب يك شخص در پي يگانه بودن و تحت كنترل درآوردن است. آنچه سياستهاي كوتاه و بلندمدت او دنبال مي كند كسب بالاترين “ترين”هاست يعني اقتدار! آمريكا قدرت طلب است لاجرم عموسام بايد چنين شخصيتي باشد و از حالات او در تصوير مي‌توان چنين نيتي را استنباط كرد: اقتدار! حتي در دعوت و استمداد! براي همين شعار و جمله طلبی‌اش حكم يك فرمان را دارد “ من به تو احتياج دارم.” لحن يك امپراطور است كه دستور مي دهد.
    عموسام شخصي واقعي نيست همانطور كه امريكا ساختگي است و تظاهر غيرطبيعي بودن يك سيستم كه حامل اجتماع انواع است. انواع مليت‌ها، نژادها از سرخ تا اروپايي انواع  اديان از اسلام تا بي‌ديني و... از اين انواع بسيار دارد. انواع ايالت كه از يك تاريخ و دقيقا از يك تاريخ معين شروع مي‌شود مثل يك محصول ماشيني- از روز اعلاميه استقلال. مثل عموسام كه از روز طراحي پوستر در خلال جنگ جهاني متولد شد بر اساس نياز “من به تو احتياج دارم.” شباهت هاي بنيادين عموسام و آمريكا سبب آن شده است كه به مثابه ايالات متحده تلقي شود و هرگاه بگوييم عموسام يعني خود آمريكا را اراده كرده‌ايم.
    عموسام در اين تصوير حالتي ايستاده دارد و با اندك خميدگي به سمت مخاطب مي‌آيد و در چشمانش خيره مي‌شود كه: تو براي آمريكا چه كار كردي؟! و پشت اين سوال تحكم يك مدير، يك رئيس و يك پدر سفيدموي شيك پوش قرار دارد كه علي رغم نيازش خود را نباخته و با وقار مي‌گويد: “به تو نياز دارم” عموسام با انگشت اشاره مخاطب را انتخاب كرده و او را فرا مي‌خواند كه بپذيرد و به حضورش برود. مخاطب در كنار اين تصوير با گفتار عموسام درگير مي‌شود و به نياز كشورش مي‌انديشد و به هشدار رهبر و هم‌وطنش كه نياز كشور را گوشزد مي‌كند. انگار وجدان او را خطاب قرار داده و مي‌گويد: زود! زود برويد و سرباز شويد! سريع.
    تاثير روانشناسانه تصوير بر مخاطب راز موفقيت اوست كه دعوتي سمبليك و هميشگي در ذهن مخاطب به جا مي گذارد كه: كشور به شما به تو- دقيقا به تو كه روبروي انگشت مني- احتياج دارد. درگيري و رويارويي چهره به چهره عموم و تك‌تك انسانها با عموسام حسي فراموش‌نشدني در او به يادگار مي‌گذارد و مفهوم كشور و تعهد به خدمت تالي آن است.
    شخصيت عموسام به هر طريقي طبيعي يا غيرطبيعي متولد مي‌شود. مرحله بعدي كار حمايت ارگانهاست تا او را قدرتمندتر كنند. به‌عنوان چهره ملي ثبت مي‌شود با اينكار فرهنگ پراكنده خود را صاحب يك نماينده و يك پدر كرده‌اند اين شخص كه از ابتدا پدر متولد شده است مسئوليت مهمي چون هدايت، راهنمايي و نجات جامعه را بايد به عهده بگيرد. پس بايد در هر زمينه‌اي حضور پيدا كند و با آن قشر رابطه برقرار كند تا بتواند راه نجات و افتخاري براي آنها بيابد. انعطاف رفتاري عموسام باعث اين مي‌شود كه سازمانها و تشكيلات كوچك و بزرگ مردمي و دولتي او را طرح و تبليغ كنند و فعاليش را  در امتداد توانمندي هدايت كنند. از اين روست كه امروزه عموسام علاوه بر چهره اصلي خود به عنوان قهرمان فانتزي، سياسي، هنري و... مطرح است و با حضوري همه‌جانبه عرصه‌هاي مختلف را پوشش مي دهد.
    رشد و نمو شخصيت تنها به گذشت زمان نيست؛ بلكه رشد متناسب با زمان و بروز شدن است كه بتواند خود را به سلاح روز مجهز كند. در اين بخش امكاناتي وجود دارد كه باز انواع وجه‌هاي عموسام را كامل‌تر مي كند. مثلا كلاه عموسام كه در طرح ابتدايي جيمز گومرت بسيار ساده است با گذشت زمان امروزه يك كالاي فانتزي و مورد استفاده در بسياري موارد است. ازجمله نمايش و تئاتر و جشن‌ها، مراسم كودكان، بازي‌ها و... اصلا براي اين شخص لباسی طراحي شده برازنده شعبده بازان و دلقك ها كه درمراسم جشن به تن مي كنند. ساخت كلاه عموسام از كاردستي‌هاي مهد كودك در آمريكاست و يا اينكه كسي با لباس عموسام براي حضار سالن ها برنامه اجرا مي كند.
    آمريكا سرزمين ستاره‌هاست و قهرمان‌پروري و شخصيت‌سازي جزء ذاتي فرهنگ آمريكاست. اين فرهنگ در شخصيت عموسام تجلي پيدا كرده است. عموسام خلاصه همه آن چيزي است كه ما از آمريكا مي‌دانيم. يك منجي در هيئت مسيح! يا يك قهرمان جنگي به شكل آرنولد يا قهرمان ورزشي. اصلا يك پدر در چهره بابا نوئل.
    در كنار چهره پير و پدرانه‌اش،‌ عموسام حالتي جوان دارد. توجه به ريش‌بزي‌اش ما را متقاعد مي‌كند كه اعمال فانتزي و اكتيو نيز از او شايسته است پس او با اين تنوع شخصيت با طيف متفاوت اجتماع رابطه برقرار مي‌كند و همچنان او يك هم‌وطن باقي مي‌ماند. آمريكايي بودن يعني از يك جاي ديگر آمدن از جايي كه فرقي نمي كند كجا باشد يك مهاجر متنوع دقيقا مثل عموسام.
    در مجموع بايد گفت عموسام نماينده يك سيستم مديريتي و كنترل است كه دنيا بر نوك انگشتش مي‌چرخد.  او با نگاه نافذ و دلال‌مآبانه از ما دعوت مي‌كند كه در خدمتش باشيم و مدام از خود سوال كنيم: ما براي آمريكا چه كرده‌ايم؟!
    تكمله: با توجه به مطالب فوق اين سوال به ذهن خيلي ها مثل بنده خطور مي‌كند كه آيا در كشورهاي با اصل و نسب و داراي سابقه تمدن و علم و اخلاق و دين و... اين قابليت وجود ندارد كه شخصيت ملي داشته باشند؟ شرح آن بگذار تا....

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه