پيشرفته
 

موضوعات :

  • جبهه جهانی
  • جهان اسلامی و بیداری

  • کلمات کليدي :

  • الجزایر
  • بن بلای

  • مهدي همازداه

    ديگر مطالب اين نويسنده :

  • عمق تاریخی آسیبهای جامعه اسلامی

  • بدريون در تنگة جمل

  • بازیگوشی جوانانه طلاب ...

  • روح القُدُس با توست...

  • هنر به سبک عمار یاسر

  • میزان، حال فعلی افراد

  • فتح مبين

  • خودساخته در وسط ميدان

  • آقازادگان صدر اسلام

  • پس از صبر و مدارا...

  • مطلب بعدي >   621 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 12 : پارازيت روي موج ايران

    سـربازان 90 ساله نصرالله...
    خاطــــــــــــراتي از ســـــــفر به الجـــــــــــزاير

    سـربازان 90 ساله نصرالله...

    “ اين دوربين سهپايه قديمي مال يک خبرنگار يوگسلاو است که مقاومت مردم الجزاير را به تصوير کشيد. چند وقت پيش هم همان خبرنگار را دعوت کرده بودند اينجا”. موزه شهدا و حرف هاي سفير نشان ميدهد مردم و دولت الجزاير براي نبرد معروفشان عليه استعمار فرانسه ارزش زيادي قائلند. نبردي که بيش از يک ميليون شهيد روي دست جمعيت ده ميليوني آن زمان الجزاير باقي گذاشت!
    در محو
    طه بيروني موزه بناي يادبودي ساختهاند به نام “ مقام شهيد” جهت اداي احترام مقامات و... داخل ساختمان پر است از مدارک و آثار مربوط به مقاومت 130 ساله ملت الجزاير که از سال 1832 آغاز شد. اين را از نوع اسلحه هاي به جا مانده از آن سال ها مي توان فهميد. اما تفنگ هاي کشنده و سرنيزه هاي دست ساز در کنار اسناد مکتوب کمتر جلب توجه مي کنند. از جمله صحيح بخاري متعلق به امير عبدالقادر – اولين سردار مبارزه- که به دستخط او حاشيه نويسي شده و بيانگر اطلاعات عملي و پشتوانه اعتقادي رهبران مقاومت الجزاير است.
    از جمله نسخه هاي خ
    طي موزه، معاهده اشغال با دريافت پنجاه ميليون فرانک غرامت جنگ توسط فرانسوي هاست که پس از اولين جرقه هاي مبارزه در قرن نوزدهم امضا شده است! اشغالي که با آغاز آخرين عمليات مقاومت توسط حزب تحرير وطني در سال 1954 متزلزل شد و هشت سال بعد به پايان رسيد.
    ×××
    سال گذشته با تصويب اصلاحيه قانون انتخابات رياست جمهوري بوتفليقه توانست براي سومين بار پياپي رئيس جمهور الجزاير باشد. پس از پيروزي انقلاب الجزاير عليه اشغال فرانسه دولت مقاومت با رياست “ بن بلا” تشکيل شد. “ بوتفليقه” وزارت امورخارجه و “ بومدين” وزارت دفاع را برعهده داشتند. اما با گذشت سه سال بومدين عليه دولت کودتا کرد و بوتفليقه به مدت بيست و پنج سال همچنان وزير امور خارجه باقي ماند. هماکنون با درگذشت بومدين تنها شخصيتي که ارتش و شخصيت هاي داخل حاکميت بر او توافق دارند بوتفليقه است. علت اصلاح قانون انتخابات الجزاير نيز همين مسئله بود.
    دولت بن بلا پس از بيرون کردن فرانسوي ها با يک ويرانه اقتصادي مواجه بود. هر چند انقلابيون الجزاير با شعارهاي اسلامي به پيروزي رسيده بودند اما عدم دسترسي به نظام سياسي و اقتصادي برخاسته از اسلام آنان را با چالش جدي مواجه ساخت. به ناچار در دهه شصت ميلادي که هنوز اسمي از انقلاب ايران با ايدههاي نو م
    طرح نبود اتحاد جماهير شوروي يگانه ملجاء تئوريک و خاستگاه نظري بنيانها و سياستهاي اقتصادي الجزاير شد و هنوز آثار برنامه هاي سوسياليستي در اين کشور ديده  ميشود. هرچند هم اکنون با فروپاشي شوروي و وضع ناگوار اقتصادي، توجه دولت الجزاير به غرب نمود بيشتري دارد.
    ×××
    “در الجزاير، بعد از انتخاباتي که حزب جهاد اسلامي در آن برنده شدند با تحريک آمريکا و ديگران، حکومت نظامي سرکار آمد. آن روز اولي که حکومت نظامي سرکار آمد هيچ قدرتي نداشت.  اگر آن روز – من به آنان پيغام دادم- مسئولين جبهه اسلامي در الجزاير همان ساعت هاي اول که هنوز حکومت نظامي عرضه اي نداشت، کار نمي توانست بکند، مردم را به خيابانها کشانده بودند، حکومت نظامي از بين ميرفت. حکومت تشکيل ميدادند و امروز در الجزاير حکومت اسلامي سرکار بود. نکردند! در وقت خودش بايد تصميم ميگرفتند؛ نگرفتند. يک عده ترسيدند، يک عده ضعف پيدا کردند، يک عده اختلاف پيدا کردند، يک عده مي گفتند. ما رئيس، او رئيس، اين رئيس!”
    اشاره مقام معظم رهبري در سخنان معروف به عبرت هاي عاشورا( نقش عوام و خواص در حادثه کربلا) مربو
    ط به انتخابات سال 1991 الجزاير است. در انتخابات آن سال “جبهه نجات اسلامي” به رهبري “علي بلحاج”، “بوبکر جابر الجزايري” و “عباس مدني” با شعارهاي اسلامي و اعتراض عليه بي بندوباري هاي فرهنگي را از آن خود کرد. اما نظاميان کودتا کردند....
    يونس،
    طلبه تحصيلکرده در مرکز جهاني علوم اسلامي قم، خاطرات آن روزها را در ميدان شهدا تعريف مي کند. سکوي وسط ميدان، جايي که علي بلحاج مشغول سخنراني بوده را نشان مي دهد و ساختمان هاي بلند اطراف ميدان را که پس از قطعي برق با رگبارهاي سرخ رنگ در دل شب، سينه انبوه جمعيت را هدف گرفت.  از فتواي مشهور علي بلحاج در آن شب ميگويد که ترک ميدان را حرام شرعي اعلام کرد و از کثرت کشتگان آن شب که پس از کودتاي مايوسکننده، اميد به حکومتي اسلامي بسته بودند. ناامنيهاي پس از اين کودتا حدود يک دهه ادامه يافت. شرايط تلخ حکومت نظامي الجزاير در دهه 90 و ترورهاي پشت سر هم، هنوز سايه ترس و ترديد را در جامعه باقي گذاشته است.
    يونس معتقد است علت اين که مردم پس از ديدن چنگ و دندان حکومت نظامي کنار کشيدند، خستگي از مبارزه بوده چراکه مشکل ناامني را نيز علاوه بر مسائل اقتصادي تجربه مي کردند. همان سال بود که رايزن فرهنگي جمهوري اسلامي در الجزيره به جرم حمايت ايران از جبهه نجات اسلامي، توس
    ط حکومت نظامي از الجزاير اخراج شد و روابط دو کشور تا مدت ها به تيرگي گرائيد.
    ×××
    ميدان شهدا، بخش پاييني محله “ القصبه” در الجزيره است. همان محله معروف به معماري قديمي که فيلم “ نبرد الجزيره” را به تصوير کشيد و ياد شهداء مقاومت عليه فرانسه را زنده مي کند و بعدها نيز حزب جبهه نجات اسلامي را در خود پرورش داد. مرداني با پوشش مخصوص سلفي ها در اين محله بيشتر به چشم مي خورند؛ با دشداشه هاي کوتاه و محاسن بلند. از خيابان هاي
    طبقه طبقه و کوچه هاي پلکاني “القصبه” که بالا مي روي، فقر و کهنگي را مي بيني همانگونه که از يک محله مذهبي و انقلابي انتظار داري و البته دخترکان بيحجاب و بدپوش را نيز. اين يکي را ديگر انتظار نداري. حتي در محلات فقيرنشين هم لشکر آنتن هاي ماهوارهاي روي پشت بام ها جزو لاينفک نماي شهراست. مادرهاي چادري، دست دختران روسري پوش خود را مي گيرند و مادران با روسري، در کنار دختران بي حجابشان قدم مي زنند. اين سرنوشت انتقال مذهب و اخلاق به بخش مهمي از نسل جديد الجزايري است.
    ×××
    چند ساليست رواب
    ط دولت الجزاير با ايران بهبود يافته است. دولتمردان اينجا از انقلاب اسلامي و شعارهاي آن با علاقه ياد ميکنند و ميگويند ما آروزهاي انقلاب خويش را در انقلاب شما مييابيم. علاوه بر اين که رئيس دولت فعلي از اعضاي کابينه بن بلاست و شهداي مقاومت عليه فرانسه، جايگاه بلندي در منزلت بخشيهاي حکومتي و اجتماعي دارند، مبارزان آن سال ها نيز توسط حکومت تکريم مي شوند. بنبلا، جميله بوپاشا (زن مشهور مبارز) و ساير انقلابيون الجزاير، طمعي براي بازپسگيري قدرت يا تغيير در نظام سياسي حاکم ندارند و البته مورد احترام دولت هستند!
    جايگاه ايران نزد افکار عمومي الجزاير، بسيار خوب است. شعارهاي انقلاب ايران و برخي مواضع بين المللي به همراه موفقيتهاي بومي علمي و فناوري، يک الگوي چشمگيري به حساب مي آيد. خصوصا نظام انتخاباتي مردمسالار ايران که همواره براي برخي جوامع عرب و مسلمان، دريغ و حسرتي فزاينده ايجاد ميکند. الجزاير جزو کشورهايي است که در آژانس بينالمللي انرژي هستهاي پشتيبان دائم ايران بوده و اين سياست دولت در نظرسنجيها با حمايتي بسيار بالاي مردمي همراه شدهاست. اعتقاد سياسيون اينجا به انقلاب ايران تا بدانجاست که وقتي با خشکسالي دو سال قبل مواجه شدند، به سفير ايران پناه آوردند. ظاهرا” رئيسجمهور بوتفليقه از آقاي سفير ميخواهد که براي باريدن آسمان دعا کند و وقتي باران شديد مديترانهاي آغاز ميشود، ماجراي دعاي سفير ايران در تلويزيون الجزاير بازتاب مييابد.
    بن بلاي 90 ساله که همزمان با عبدالناصر در مصر، رئيسجمهور انقلابي الجزاير بود، پس از جنگ 33 روزه چنين مي گويد: “ اگر ناصر زنده بود، من و او افتخار مي کرديم که به عنوان سربازان سيدحسن نصرالله وارد جنگ با اسرائيل شويم.” از اين سخن بنبلا که اکنون سمتي در حاکميت ندارد که بگذريم، موضع وزير خارجه دولت کنوني هم شنيدني است که در همان ايام جنگ 33 روزه، جهان اسلام را مديون تشيع و ايران خوانده بود. اين اظهار علاقه به لفاظيهاي ديپلماتيک محدود نمانده و در زمان سفر رئيس جمهور ايران، “تمام کابينه” را براي استقبال به فرودگاه الجزاير کشاند. البته آنها از کوتاهي ايران در گسترش مناسبات، گلايهمندند و بچههاي سفارت هم موافقتنامههاي امضا شده بين مقامات دو کشور را بدون نتيجه و تشريفاتي ميدانند. گويا وعدههاي بيعمل مسئولين در کنار خاليبندي و لافزدن شرکتهاي پيمانکار ايراني براي دولت الجزاير غيرمنتظره بوده است! البته وقتي سفير ايران، مذاکرات درباره تاسيس شعبهاي از بانک توسعه صادرات در الجزيره را تعريف ميکند، ميفهمم که توقعات آنها از جمهورياسلامي بيش از اينهاست:”قضيه را که م
    طرح کردم، وزير اقتصادشان خيلي استقبال کرد و گفت که ما خودمان داريم براي ايجاد بانکهايي با سيستم اسلامي تلاش ميکنيم، اما فعلا شرايط اينگونه نيست و براي يک بانک ايراني مشکل خواهد بود! مانده بودم چه جواب بدهم. گفتم البته بانکهاي ما هم با “نرم” بينالمللي کار ميکنند!”
    ×××
    اخلاق رانندگي مردم الجزاير بسيار جلب توجه ميکند. براي ما که به لايي کشيدن و ناديده گرفتن حق تقدمها در ايران عادت کردهايم، خيلي عجيب است. هيچ ماشيني از صف ترافيکي خود، وارد صف کناري نميشود حتي اگر جاي خالي و فاصله زيادي بين آنها ببيند. و چراغ زدن در تقا
    طع ها يا مسيرهاي دوطرفه به اين معناست که من کنار مي ايستم يا توقف ميکنم تا شما گذر کنيد. درست برعکس تهران!
    در بين انبوه ماشينهاي خيابان، پژوهاي فرانسوي بسيار زياد به چشم مي خورد. با انواع مدل ها. البته نفوذ و تسل
    ط فرهنگي فرانسه در نوع اتومبيل مردم خلاصه نمي شود و زبان رسمي و آموزشي ( از دبستان تا دانشگاه) الجزاير را نيز تصاحب کرده است. حتي مقامات دولتي نيز پس از چند کلمه احوال پرسي به زبان عربي، شروع مي کنند فرانسوي صحبت کردن!
    سفارت بزرگ فرانسه در يکي از بهترين و مرتفع ترين نقا
    ط پايتخت، نشان از ادامه سلطه فرهنگي و اقتصادي فرانسه دارد. اين را از صف 500 نفري هر روزه جوانان جلوي سفارتخانههاي فرانسه، بلژيک و کانادا (براي سفر به ايالت فرانسهزبان کبک) ميتوان دريافت. حال، آمار مهاجرتهاي غيرقانوني بماند. اين غلبه فرهنگي البته نتوانسته به مذهب و مناسک ديني مردم رسوخ کند. نه اين که فرانسويها نخواسته باشند، چراکه حجم تخريب مساجد و تاسيس کليسا در زمان اشغالگري فرانسوي ها بسيار زياد بوده است اما در مورد عمق اعتقاد اعراب مسلمان به مذهب و آئين شان اشتباه کردهاند. حتي اگر يکي از منابع ناب شراب فرانسه، انگورهاي درشت و آبدار در سواحل حاصلخيز الجزاير باشد! اين مسئله هميشه (چه در زمان اشغال و چه پس از آن) مورد اعتراض شديد مردم و روحانيون سلفي بوده است.
    ***
     نفوذ وهابيت و سلفي گري در اين من
    طقه خيلي بيشتر از حد انتظار به نظر ميرسد. مدارس علميه عربستان درمقايسه با مدارس علميه حکومتي(با مذهب رسمي مالکي) از اقبال بيشتري بهرهمندند. يکي از جاذبه هاي اين مدارس براي طلاب جوان الجزايري، سفر رايگان هر ساله يا يکسال درميان به مکه و مدينه است.
    يونس، همان
    طلبه تحصيلکرده در قم ميگويد سلفيها در اينجا دو دستهاند: سلفيه علميه و سلفيه جهاديه. ماجراي اين تقسيمبندي هم شنيدني است. پس از شروع مبارزات عليه حکومت در دهه 90ميلادي، اين شبهه در ذهن مذهبيون ايجاد شد که “لايجوز الخروج علي الحاکم...” ( قيام عليه حاکم مسلمان جايز نيست) بعضي در تقويت اين شبهه به سيره و فتاواي علما و مجتهدين عربستان استناد ميکردند و مخالفين هم به فتاواي برخي علماي پاکستان در جنگ طالبان و القاعده عليه حکومت افغانستان. به هر حال اختلاف بالا گرفت و آنهايي که اجتهاد علماي عربستان و روايات صحاح اهلسنت را ترجيح مي دادند، سلفيه علميه نام گرفتند و مجاهدين عليه حکومت که شيوه انقلابي القاعده را مي پسنديدند، سلفيه جهاديه. اين دو  تقريبا به يک نسبت از بخش سلفي جامعه الجزاير سهم ميبرند. عطش جهان تسنن به اسلام انقلابي و مجاهدين مذهبي درکنار تضادهاي مبنايي و خلاء عملي در اين زمينه بهترين بستر را براي رشد القاعده و الگوپذيري مذهبيون ازايشان فراهم کرده است.
    ×××
    “شيعه که بهشت نمي ره!” اين را يکي از خانمهاي ايراني مقيم الجزاير شنيده است. هرچند وقتي از مليت ايرانيات باخبر ميشوند، اشتياق فراواني نشان ميدهند اما از مذهبت که ميپرسند و ميگويي، همين پاسخ را خواهي شنيد. حال يا به زبان ميآورند يا در نوع برخورد و رفتارشان ميخواني. آنها تقصيري ندارند. توده مردم از ابتداييترين عقايد و مناسک تشيع هم بيخبرند و تنها از زبان روحانيون سلفي در مساجدشان بارها شنيده اند که “ الشيعه فرقه ضاله”.
    مساجد و جامعه مذهبي الجزاير تحت نفوذ علمي و معنوي سلفيهاست. روحانيون حکومتي کمسوادتر و بعضا دنيازدهاند. کافيست يکبار خ
    طبههاي نماز جمعه پايتخت الجزاير را بشنوي... خطبههايي که نه محتوا دارند، نه جذابيت، نه خطابه، نه نفوذ کلام و نه حتي اعتماد به نفس سخنران! پرنفوذترين و سرشناس ترين عالم درباري اينجا “يوسف قرضاوي” معروف است که جنجالي هم بهپا کرد در مورد شيعهسازي و نفوذ عمدي ايران در جوامع صددرصد اهل سنت مثل الجزاير! و کلي هم افاضات فرمود در مورد تنها فرقه ناجيه و گمراه بودن شيعيان و... آيتالله تسخيري هم جواب علني داد و يک روحاني ديگرشان به ميانجي گري برخاست و... خلاصه بساطي شد! وزير اوقاف الجزاير نيز براي اين که کماکان حقوق شيعيان را به عنوان يک اقليت مذهبي در اين کشور به رسميت نشناسند، اظهارات قرضاوي را تکذيب کرد. اما قرضاوي خيلي هم دروغ نميگفت. گسترش تشيع به دلايل مختلف مثل جنگ 33 روزه، حضور طلبههاي بومي  فارغ التحصيل از قم يا ديگر مدارس منطقه، مدارس علميه تحت مديريت ايران در خارج از کشور، مباني استدلالي و فطري تشيع براي اهل تحقيق، برنامه شبکههاي ماهوارهاي الکوثر و السلام و الزهرا و العالم و البته تلاشهاي کم و زياد مسئولين سياسي و فرهنگي ايران در خارج، قابل توجه است.
    اين مسئله با ديدار از حسينيه شيعيان در الجزيره واضحتر ميشود. يونس ـ همان
    طلبه بومي که از مدرسه عالي امام خميني در قم بازگشته ـ با کمک پدرخانمش يک آپارتمان شش واحدي خريدهاند که اعضاي هسته مرکزي شش نفره شيعيان در آنجا زندگي ميکنند، البته در تقيه کامل. حتي يونس در بيرون از منزل به شکل يک سلفي متعصب ظاهر ميشود و در مسجد محله پاي منبر روحانيون آنها مينشيند! همسايگان وهابي يونس هم او را با همين شمايل و عقايد ميشناسند. اما داخل منزل يک زيرزمين بزرگ است که محل برگزاري مراسم مذهبي است. از زيارت عاشورا و دعاي کميل قاچاق! گرفته تا پخش سيديهاي حزبالله لبنان و يادواره رحلت امام خميني و.... يک اتاق مجزا مخصوص دستگاه رايت سي دي براي اعضا است.
    پدرخانم يونس که فرزندش- زينالعابدين - را هم براي
    طلبگي به قم فرستاده، از تاسيس يک “جامعه شيعي” مي گويد و اين که با ازدواج دختران و پسران شيعه آموزش هاي ديني و مراسم آئيني و اردوهاي تفريحي تشکيلاتي و...، سعي در پايهگذاري آن دارند. سي دي اردوي بيست روزه با حضور 250 نفر از خانوادههاي شيعه در سواحل مديترانه را تماشا کرديم. از زمان سوار شدن اتوبوسها تا برگزاري مراسم عقد جوانان شيعه در شب نيمه شعبان در اردوگاه تا برنامه هاي معنوي و.... البته هسته مرکزي براي شناسايي و برقراري ارتباط حسينيه با شيعيان الجزاير برنامه حفاظتي خاص و گزينش چند مرحلهاي دارد. خلاصه جذب اعضا و ارتباط ايشان به اين راحتي ها هم نيست. يونس مي گويد بعضي اعضا من را نديدهاند و نمي شناسند. عکس هاي يونس با عبا و عمامه در مراسم حسينيه ديدني بود. اينجا که ميآيي مفهوم تقيه را درمييابي که نه به معناي ترس و ترک جهاد، بلکه حفظ و تقويت مبارزه است. اما تبعات برخي بيتدبيريها و تقيهشکنيها کم نيست. يونس ازتلاش هاي يکي ديگر از طلاب بومي فارغ التحصيل قم ميگويد که در شهري ديگر با طرح مباحث جنجالي و اختلافي (مثل ازدواج موقت!) دردسرساز شده و وحدت رويه در بين شيعيان را نيز مختل کرده است. عمده  ترس و حفاظت و ملاحظات نه از حکومت الجزاير بلکه از سلفي ها و مبارزان القاعده در اين کشور است.
    يونس ميگويد که در مضيقه مالي شديدي براي اداره حسينيه و تشکيلات شيعيان قرار دارد و وقتي ميپرسم که چرا از سفارت ايران کمک نميگيري، ميگويد: “ بايد مثل چشمه بود که مدام از درون جوشش داشته باشد نه مثل چاهي که بلاخره يک روز ق
    طع ميشود! ضمن اينکه وقتي که مشکلات مالي برطرف شود برخي انگيزههاي غيرالهي وارد خواهد شد و کار را خراب مي کند.”

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه