پيشرفته
 

موضوعات :

  • سینما
  • دفاع مقدس

  • کلمات کليدي :

  • اخراجی ها
  • طنز موقعیت

  • محمد مهدي خالقي

    ديگر مطالب اين نويسنده :

  • علی ، فدا بود

  • دو حبه قند

  • وقتی جای طلبکار و بدهکار عوض شود

  • قرآن کتاب درسي بچه هاست

  • فراتر از صرف و نحو و فقه و اصول

  • مسوولیت عمر

  • اگر آسان باشد، جای تعجّب دارد

  • خانواده، نماينده جامعه

  • مطلب بعدي >   2309 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 10 : گفتگو با یک متهم به تشویش اذهان عمومی

    فيلم آدمهاي جنگ

    اخراجيها2 بيش از آنكه فيلم قصه باشد، فيلم موقعيت است. موقعيتهاي طنزي كه گاه خنده دارند و گاهي بيمزه. موقعيتهايي كه البته بيشترشان تحقيق شدهاند و درست. به همين دليل است كه حتي سختترينهايشان مثل دفن كردن اسرا درخاك، باور پذير است. بالاخره بايد از تحقيق يك مجموعه كتاب 60 جلدي، فيلمهاي زيادي بيرون بيايد كه اين آخرينش نخواهد بود.
    فيلم پربازيگر است، اما شلوغ نيست. توانايي دهنمكي در مديريت هنرپيشه ها و ديگر عوامل بالا رفته است. اين مديريت خودش را در نماهاي حرفهايتر فيلم نشان داده است. اما هنوز تا كامل شدن راه درازي در پيش است.
    اخراجيها2 باز هم مانند1، فيلم آدمهاي جنگ است. حتي اگر سكانس افتتاحيهاش، نماهاي خوب جنگي داشته باشد. تمركز دهنمكي مانند كارگردانهاي ديگر دفاع مقدس، هنوز هم بر انسانهاي جنگ است.
    دفاع مقدس ما و هرجنگ ديگري، يك پيكره است، با سرو تن و دست و پا و ديگر اندامها. اگر يكي از اين اندامها را درتصويري يا فيلمي يا اثر ديگر هنري، بزرگتر ترسيم كني، حاصلش كاريكاتور است. خواه آن اندام طنز جبههاي باشد يا معنويت جبهه اي يا جنگ جبهه اي. دراين سالها كمتر اثر كامل و دور از هر شائبه كاريكاتوري داشته ايم. اخراجيها لااقل اين سعي را داشته كه جنگ را به مثابه همان پيكره كامل، يعني همراه با طنازيهايش ببيند. اما در هر دوبخش اخراجيها، معنويت جبهه اي كمرنگ است و كمتر از نوع خالصش را شاهديم. اين معنويت البته در اسارت مي تواند بيشتر نمود پيدا كند. چون حصر است و دوري از وطن و بيخبري و فشار و تنهايي. در همه فيلم حتي يك نما از نماز، مخصوصاً به جماعت، دعا، نماز شب و قرآن خواندن نميبينيم. لازم هم نيست اين اشارات مستقيم نقل شود، مي توان آنها را در حاشيه وقايع اصلي قرار داد. اين بخش از فيلم حذف شده، به عمد يا به سهو.
    اينبار هم بيشتر شوخيهاي فيلم كلامي است، اما چند طنز موقعيت بسيار خوب را هم شاهديم. (موقعيتي كه حيايي جيب عراقيها را حين باتوم زدن ميزند) ميتوان گفت فيلم از نظركيفيت طنزهاي كلامي عقبگرد داشته و در طنز موقعيت پيشرفت. اين نويد خوبي براي پيشرفت بيان طنازانه ده نمكي است.
    ده نمكي جسارت مطبوعاتيش را درفيلمسازي هم حفظ كرده است. شوخي كردن با طيفهاي مختلف از فرماندهان جنگ گرفته تا روحانيون، خط قرمزي بود كه در اخراجيها1 شكست و دراين فيلم، به باورپذيري بيشتري رسيد. البته بخشي از طنزهاي كلامي فيلم، سطحي و لوده است و برخلاف عقيده خيليها، اين سطحي بودن، بيش از آنكه  به فروش فيلم كمك كند، به فيلم ضربه مي زند.
    تغيير سريع حس تماشاگر، درهردو بخش اخراجيها، از نكات مثبت و مهم فيلم است. تبادل خنده – گريه و تغيير مداوم اين حس كه درفيلم بارها تكرار مي شود، قدرت كارگردان در تسلط بر محتواي اثر را نشان مي دهد و گرنه خطر قرار دادن سكانسهاي متأثر كننده در يك اثر طنز را هر كسي قبول نمي كند.
    اين شبهه كه اخراجيها با شوخيهاي سطحي و مبتذل تماشاگر را به سالنها مي كشاند، با دلايل مختلفي رد مي شود. (فارغ از اينكه شوخيهاي اخراجيها مبتذل و سطحي است يا نه؟) مگر تماشاگر به ماهواره و فيلمهاي رنگارنگ دسترسي ندارد؟ مگر همه فيلمهاي سينماي ايران، خالي از شوخيها و محتواي مبتذلند؟ چرا آنها نمي توانند چنين تماشاگري داشته باشند؟ پس شايد فيلم مزايا يا نكات ديگري داشته كه تماشاگر براي نوبت پخش 3 تا 5 صبح بليط خريده است؟! مگر سوپر استار از نظر ابتذال چيزي كم دارد كه در سينما هويزه مشهد سالنش را به اخراجيها مي دهند؟
     اخراجيها درخيلي جاها فيلمي نقادانه است و لب مرز حركت ميكند. اما هيچ جا از مرزهاي اعتقادي دين و انقلاب اسلامي و ارزشهاي شهدا و دفاع مقدس عبور نمي كند. اين به خاطر تعهد كارگردان به شيوه نقديست كه بزرگان آنرا نقد درون گفتماني مي نامند. به همين دليل سرود اي ايران كه سالها سرود منتقدان برون گفتماني نظام بوده، دراخراجيها2 همپاي ارزشهاي نظام شده ولذت سيلي انقلاب به منافقان را دو چندان مي كند.
     اخراجيها طرفداران سرسخت و متعصب و دشمنان شمشير از نيام كشيده دارد. ضرر طرفداران متعصب اگر از دشمنان بيشتر نباشد، كمتر نيست. هر دو اين گروهها و گرايشات باعث مي شوند كه فيلم دريك فضاي آرام ديده و نقد نشود.

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه