پيشرفته
 

موضوعات :

  • هنرهای تجسمی

  • کلمات کليدي :

  • پوستر عاشورایی

  • مجید اکبر زاده

    ديگر مطالب اين نويسنده :

  • اولين جشنواره در سي امين سال

  • آن نکته درحجاب

  • مطلب بعدي >   780 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 9 : حقيقت برو گم شو!

    پوستر عاشورايي

    گزارشي از سومين سوگ‌واره پوسترهاي عاشورايي


    مجيد اکبرزاده

     

    سومين سوگ‌واره پوسترهاي عاشوراي از چهاردهم دي‌ماه تا 26 دي ماه سال گذشته،برگزار شد.‌ بيش از1800 اثر به این سوگ‌واره ارسال شد كه ‌‌بيش از 70 اثر با موضوع عاشورا و 26 اثر با موضوع ويژه حضرت ابولفضل (ع) انتخاب شدند. از ميان آثار ارسال شده در بخش كتيبه‌نويسي نيز حدود 20 اثر برگزيده شد. 

    نمايشگاه همزمان سوگ‌واره پوستر‌هاي عاشورايي، 72 اثر از ميان آثار انتخاب شده را در نگارخانه‌های هنرمندان و ابولفضل عالي به نمايش گذاشت و بقيه آثار در نگارخانه ابولفضل عالي ارائه شد. هنر عاشورايي، هنري نمادين است و در واقع از زمان صفويه تا‌كنون رواج و رونق یافته است، استفاده از عناصر نمادين در آثاری كه به این سوگ‌واره ارايه شده‌اند، بسيار مشهود است اما به هر حال آثاري نيز با گرايش به شيوه‌هاي تصوير‌سازي عرضه شده‌اند. تصويرسازي­ها‌ نيز از كيفيتي معنوي برخوردار است و منجر به ايجاد فضاهاي غيرمادي شده است كه با استقبال هيئت انتخاب روبه رو شد. 

    طراحي پوستر به علت امکانات القایی، جولانگاه وسيعی براي بروز توانايي‌هاي هنرمندان است؛ موضوع عاشورا نيز جامع همة پيام‌های انساني و ديني قيام حضرت اباعبدالله الحسين عليه­السلام به شمار مي­آيد. روبه‌رو شدن اين دو مقوله، زمينة بروز حرکتي نو در گرافيک و هنر متعهد است.

    درونمايه مشترک اکثر آثار، حاصل آبشخور مشترک اين آثار از هنرهاي سنتي ايران است و بهره­گيري از نشانه­هاي به کار رفته در اين هنرها، گاه به صورت استفاده مستقيم و گاهي نيز به صورت بهره­مندي از جزء و يا اجزايي از آنها نمود دارد.

    نمادها و نشانه­هاي بصري انقلاب عاشورا از زمان واقعه تا به حال، هر بيننده‌ای را متأثر کرده است. کتاب‌ها و مقاتلي براساس ديده­هاي حاضرين واقعه نوشته شده است، سرچشمه اصیل همة تصویرهای تاثیرگذار عاشوراست.

    به طور کلي پوسترهاي عاشورايي را به دو گونه مي­توان تقسيم کرد: گونة اول آن‌هایی که به طور مستقيم از‌ نشانه­هاي مذهبي و نمادهاي شناخته شده اين واقعه استفاده کرده‌اند. گونة دوم پوسترهايي که در ماوراي نشانه­هاي سنتي، سعي در القاء مفاهيم و عظمت پيام عاشورا دارند. البته در خود اين تقسيم­بندي هم مي­توان به ميزان و يا نوع استفاده از خط و تصوير به صورت مستقل يا در تلفيق با هم مي­توان توجه کرد.

    استفاده مستقيم از نشانه­ها: نشانه­ها به دليل انرژی زبان رمز و استفاده از آشنايي‌هاي پيشين مخاطب در جايگاه رسانه عمل مي­کنند و بالا بودن بسامد استفاده از اين نشانه­ها در پوسترهاي عاشورايي هم به   علت بالا بودن میزان القاء پيام به‌وسيله خود اين نشانه­هاست. درحقيقت، بار معنايي اين نشانه­ها که خود حاصل خلاقیت طراح اوليه آن‌هاست، دست‌ طراحان جديد را در استفاده از عين نشانه­ها باز مي‌گذارد اما گاه موجب مي­شود که طراح، نيروي خلاقه خود را کنار بگذارد و تصوير عين به عين نشانه را در کار خود استفاده نمايد. البته استفادة درست از عين نمادها نبايد به عنوان ضعف طراح تلقي شود و گاه بهره­گيري درست از اين عناصر، بيش از ساير موارد تأثيرگذار است، ولي ميزان شناخت طراح از موضوع و نماد مورد استفاده و بهره­گيري از خلاقيت خود مي­تواند در موفقيت کار مؤثر باشد. ، در هشتاد تا نود درصد آثار این سوگ‌واره، عظمت واقعه عاشورا‌، هنرمندان را ناچار به استفاده از عناصر تجريدي به‌خصوص خط و نگاره براي القای پيام خود کرده است،خطوط سنتي نیز به ياري طلبيده شده‌اند تا سنت به عنوان پايه­اي براي ارائه کاري نوين قرار گیرد.

    پوسترهاي عاشورايي و کاربردهاي آن:

    با گذشت ساليان بسيار از ارائه آثار فاخر، هنوز هم از بعضي شمايل­ها و تصاوير شماتيک ائمه هدا، مخصوصاً سرداران عاشورا به صورت گسترده استفاده مي­شود که اين آثار حاصل نگرش تاريخي و حادثه­انگاري و ‌به نوعي بازنگاري تصويري وقايع عاشورا، بدون توجه به فلسفه آن است. از اين رو استفاده از اين پوسترها که زبان گوياي هنرمندان فرهيخته، در بيان پيام عاشورا است. بايد مد نظر برگزارکنندگان اين‌گونه سوگ‌واره­ها‌ قرار گيرد و توزيع این آثار ‌در سطح جامعه ‌ ديد زيبايي­شناسانه مردم را بالا برده و نگاه عمیق به فرهنگ عاشورايي را گسترش می‌دهد. در عين حال بايد کوشيد که از لوث شدن فضاي کار‌ با به کار بردن عناصر منافي شأن عاشورا و ائمة اطهار پرهيز شود. از نکات مثبت  این سوگ‌واره، توجه به طراحي کتيبه به عنوان موضوع جنبي بود که‌ کمکي براي عمومي­تر شدن فضا و توجه بيشتر به جنبه­هاي کاربردي هنرهاي عاشورايي است. 

     

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه